Kedilerde kusma, kedi sahiplerinin veteriner kliniklerine en sık başvurduğu semptomlardan birisidir . Genelde tüy yumağı gibi masum nedenlerden kaynaklı olsa da, kusma aslında vücudun bir savunma mekanizması ya da altta yatan ciddi bir sistemik hastalığın habercisi olabilir .
Küçükçekmece Veteriner Kliniği olarak, dostunuzun sağlığını korumanız açısından kusmanın ne zaman bir evde bakım süreci, ne zaman bir acil servis müdahalesi gerektiğini detaylandırıyoruz .
Kusma ve Regürjitasyon (Geri Çıkarma) Arasındaki Fark
Kusmanın nedenlerini incelemeden önce, kedinin gerçekten kusup kusmadığını ayırt etmek gerekir. Bu ikisi arasındaki fark şu şekildedir :
- Kusma: Mide içeriğinin aktif bir şekilde dışarı atılmasıdır. Genelde karın kaslarında kasılma, öğürme sesi ve mide bulantısı eşlik eder .
- Regürjitasyon: Besinin midede sindirilmeden, yemek borusundan pasif bir şekilde geri gelmesidir. Genelde yemekten hemen sonra, kasılma olmadan gerçekleşir .
Kediler Neden Kusar?
Kedinizde kusma görülürse, bu midesinin yutmuş olduğu her şeyi hemen dışarı atmaya karar verdiğinin bir işaretidir . Daha sonra mide kasılır ve içeriğini dışarı doğru atar . Kediniz kusmaya başlarsa, boyunu ileri uzatıp zorlanarak öğürmeye başlayabilir; bu sırada huzursuzlanıp sizden yardım isteyebilir .
Bu davranışın altında yatan temel neden genellikle midenin tahriş olmasıdır. Bu durum, kediniz çok fazla yemek yediğinde ya da yemeği çok hızlı tükettiğinde ortaya çıkabilir . Aynı zamanda yavru kediler büyük bir öğünün ardından hemen oyun oynamaya koştuklarında, bu hareketlilik bazen kusmaya neden olabilir . Birden fazla yavru kediniz bulunuyorsa, onları ayrı ayrı beslemek ya da daha küçük porsiyonlar vermek sorunu çözebilir .
Kediler bazen sindiremeyecekleri cisimleri yiyebilirler, bu da ilerleyen zamanlarda kusmaya neden olabilir . Bozulmuş kedi mamaları da diğer etkenlerden birisidir. Ayrıca çok soğuk mama tüketimi de kusmaya yol açabilir . Bundan dolayı kedinize buzdolabında saklanmış yaş mama verecekseniz, mamayı vermeden önce mutlaka oda sıcaklığında bekletmeniz gerekir .
Tüm bunlara ek olarak, kedilerde kusmanın en sık görülen nedenlerinden biri, tüylerini yaladıkları zaman yuttukları tüy yumaklarıdır .
Kedilerde Akut ve Kronik Kusma Nedir?
Kedilerde akut kusma; kedinin yememesi gereken bir şeyi yemesi, bağırsak parazitleri, pankreatit veya bakteriyel enfeksiyonlar gibi olası nedenlerden dolayı aniden ortaya çıkan kusmayı ifade eder . Nedeni tedavi edildikten sonra, akut kusma da hızla geçmeye başlar .
Kronik kusma ise genelde zaman içinde yönetilmesi gereken ve altta yatan hastalıkları olan kedilerde ortaya çıkar . Örneğin; iltihaplı bağırsak hastalığı, böbrek hastalığı, kanser veya hipertiroidizm olan kediler, kronik hastalıklarından dolayı haftalarca hatta aylarca süren aralıklı kusma nöbetleri yaşayabilirler .
Kedilerde Kusma Nedenleri Nelerdir?
Kedilerde kusma, basit bir tüy yumağından ciddi sistemik hastalıklara kadar geniş bir alanda değerlendirilen klinik belirtilerden birisidir . Veteriner tıbbında bu nedenler genelde akut ya da kronik olarak iki ana kategoride incelenir .
Verilen kaynaklar doğrultusunda kedilerde kusmanın temel nedenleri şunlardır :
- Beslenme Hataları: Kedinin çok hızlı yemek yemesi, mama içeriğinin aniden değiştirilmesi veya kedinin alışık olmadığı gıdaları tüketmesi mide rahatsızlığına yol açar .
- Tüy Yumakları (Trichobezoaras): Kedilerin kendilerini temizlerken yuttukları tüylerin midede birikerek sindirilememesi, en yaygın kusma nedenlerinden birisidir .
- Yabancı Cisim Yutma: İp, lastik toka, küçük oyuncaklar ve plastik parçalarının yutulması mide veya bağırsaklarda tıkanıklığa yol açarak şiddetli kusmayı tetikler .
- Zehirlenmeler: Evdeki bazı bitkiler (örneğin zambak), ilaçlar (parasetamol gibi), temizlik malzemeleri veya pestisitler akut ve hayatı tehdit eden kusma vakalarına neden olur .
- Sistemik ve Metabolik Hastalıklar: Böbrek yetmezliği, karaciğer hastalıkları ve diyabet gibi durumlar; vücutta toksin birikmesine veya metabolizmanın bozulmasına bağlı olarak kronik kusmaya yol açar .
- Paraziter Enfeksiyonlar: Özellikle yavru kedilerde yoğun iç parazit yükü mide-bağırsak sistemini rahatsız eder .
Kusma eylemi kedinin genel durumunu hızla bozacağından, özellikle iştahsızlık ve halsizlik ile birlikte görüldüğünde profesyonel bir değerlendirme şarttır . Küçükçekmece Veteriner Kliniği olarak, kusma şikayetiyle gelen hastalarımızda bu nedenlerin hangisinin etkin olduğunu belirlemek için ileri laboratuvar ve görüntüleme teknikleri kullanmaktayız .
Kedilerde Kusma Belirtileri: Hangi Durum Daha Ciddi?
Kediler kustuğunda başka belirtiler de göstermeye başlar. Kedinizin tüm belirtilerini veterinere anlatmanız, doğru teşhis ve tedavinin belirlenmesinde önemlidir . Kedilerde kusmaya eşlik eden aşağıdaki durumlar, ilerleyen ciddi bir tablonun habercisi olabilir :
- Kediniz kusuyor ama yemek yemiyor .
- Kediniz kusuyor ancak kabızlık çekiyor .
- Kediniz kusuyor ve aynı anda hapşırıyor .
- Kediniz kusuyor ve çok su içiyor .
- Kediniz kusuyor ve yere dışkısını yapıyor (kontrolsüz dışkılama) .
Kedilerde Kusma Durumlarında Ne Zaman Endişelenmelisiniz?
Kedilerde kusma durumu normal olabileceği gibi tehlikeli bir durum da ortaya çıkarabilir . Durumun ciddiyetini anlamak için aşağıdaki belirtilere dikkat etmeniz gerekir :
- Kediniz art arda iki defadan fazla kusuyorsa .
- Kedinizde iştahsızlık ve ishal benzeri başka belirtiler de varsa (İshal durumu görüldüğünde, veterinerinize ulaşana kadar kedinizin susuz kalmasını önlemek kritik önem taşır) .
- Kedinizde halihazırda önemli bir hastalık teşhisi konulmuşsa (Bu durum hastalığın ilerlediği anlamına gelebilir ve acil müdahale gerektirir) .
- Kediniz 12 saat boyunca yemek yemiyor, su içmiyor ve art arda birkaç kez kusuyorsa .
- Kediniz kusmuğunda parazit (solucan vb.) görülüyorsa. Bu durumda kesinlikle uzman bir veteriner tarafından kontrol edilmesi gerekir .
Kusma eylemi kedinin genel durumunu hızla bozabileceğinden, yukarıda belirtilen nedenlerle beraber iştahsızlık ve halsizlik de görülüyorsa profesyonel bir değerlendirme şarttır .
Küçükçekmece Veteriner Kliniği olarak, kusma şikayetiyle gelen kedilerde bu nedenlerin hangisinin etkin olduğunu ortaya çıkarmak için ileri laboratuvar ve görüntüleme tekniklerini kullanmaktayız . Bu sayede kedinizin kusma nedenlerini tespit ederek gerekli tetkik ve tedaviyi en hızlı şekilde başlatıyoruz .
